Slaap: de eeuwige uitdaging

“Heb je lekker geslapen?”
Na “Kip of pasta?” is dit waarschijnlijk de meest gestelde vraag uit de mond van cabinepersoneel. En dat is ook niet zo vreemd: met ons verstoorde bioritme is slaap één van de meest besproken onderwerpen op de route.
Tijdens menig hotelontbijt wordt frustratie gedeeld over urenlang ‘plafonddienst’ door het tijdverschil of gebrek aan slaap vanwege het geluid van piepende liften, gillende kinderen op de gang of een uitbundig huwelijksfeest beneden.

Betweterige smartwatch
Tegenwoordig komt het antwoord op de vraag hoe iemand geslapen heeft niet alleen van de persoon zelf, maar soms ook van zijn of haar smartwatch. Jij kunt namelijk nog zo overtuigd zijn dat je goed geslapen hebt, je horloge is het daar niet mee eens en meldt dat je nachtrust te licht was, je REM-slaap drie keer werd onderbroken en je slaapkwaliteit 20% lager was dan vorige week.

Natuurlijk zijn er ook succesverhalen. Zo kan ik stik jaloers worden op collega’s die stralend bij het ontbijt of de borrel verschijnen met de mededeling dat ze het klokje rond geslapen hebben. Dat is mij op de route nog nooit gelukt.

Slechte slaper
Een goede slaper ben ik nooit geweest. Dat begon al na mijn geboorte. Mijn moeder vertelde ooit dat de zusters op de kraamafdeling mij de bijnaam Albert Heijn gaven. Ik was namelijk standaard als eerste van de babyzaal wakker en begon dan luid “AHA” te schreeuwen, waardoor de alle andere baby’s ook wakker werden. Wat zullen ze opgelucht zijn geweest toen mama en ik naar huis gingen. Waarschijnlijk was de enige periode waarin ik wél goed sliep mijn postpuberteit, toen ik het uitgaansleven ontdekte. Een uurtje slaap voor het stappen ging moeiteloos, waarna de hele nacht kon dansen. Als ik daar nu aan terugdenk, begrijp ik beter waarom sommige coco’s na aankomst in Singapore nog even slapen voor de borrel, ondanks de uurtjes rust in de CCR aan boord.

Hulpjes om in slaap te vallen
Wanneer ik moeilijk in slaap kom, heb ik een lijstje met trucs die met wisselend succes werken. Ik slaap vaak goed met geluid: geen monotone airco of gesnurk, maar rustige muziek, een podcast of een luchtig tv-programma.
Thuis gebruik ik soms een ‘spijkermatje’ om te ontspannen en als laatste redmiddel heb ik mijn eigen spel bedacht: slaap Pim Pam Pet. Daarbij probeer ik mijn hersenen moe te maken door opdrachten te verzinnen. Bijvoorbeeld: KLM-bestemmingen opnoemen vanaf de A. Met een beetje geluk lig ik al onder zeil voordat ik bij de Q ben. Soms doe ik hetzelfde met popsterren, filmtitels of etenswaren.

Wen je ooit aan jetlag?
Niet-vliegende vrienden en kennissen vragen regelmatig hoe ik omga met tijdsverschillen en jetlag. Eigenlijk heb ik daar niet echt een antwoord op, ik probeer een beetje fit te blijven en luister naar mijn lichaam. “Maar na al die jaren ben je er vast aan gewend?” zeggen ze dan. Nou, wennen doet het nooit. Sterker nog: na jarenlang de ene week 6 uur naar het oosten en de volgende week 6 uur naar het westen vliegen, plús een stijgende leeftijd, wordt het eigenlijk alleen maar zwaarder.

Vooruitzicht: een vroege wekker
Momenteel zit ik, na een paar opeenvolgende trips naar Zuid-Amerika, volledig in een westers ritme. Dat betekent: ’s avonds niet in slaap kunnen komen en ’s ochtends de grootste moeite hebben om uit bed te komen. Over twee dagen heb ik Flight Safety op Schiphol-Oost. Ik zie nu al op tegen de wekker die om 05.30 uur gaat.

Maar er is één bijkomend voordeel: Flight Safety studeren is enórm slaapverwekkend.

Cora Dessing